Teknokent (Teknopark) Destek ve İstisnaları: 4691 Sayılı Kanun Vergi ve SGK Avantajları

Teşvik Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Süregelen program Ar-GeYazılımTeknoloji

Destek tutarı

Vergi ve SGK istisnaları (kazanç istisnası, gelir vergisi stopaj teşviki, SGK işveren payı desteği, KDV ve gümrük istisnası)

Destek türü

Teşvik

Bölge

Teknokent bölgeleri

Sağlayan kurum

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri — yaygın adıyla Teknokent veya Teknopark — üniversiteler, araştırma kurumları ve sanayi kuruluşlarının aynı bölgede bir araya gelerek teknolojik bilgi üretmesini, üründe ve üretim yöntemlerinde yenilik geliştirilmesini, ürün kalitesinin yükseltilmesini ve teknoloji yoğun üretim ile girişimciliği desteklemeyi amaçlayan alanlardır. Bölgeler 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda ve her bölgeyi işleten bir yönetici şirket eliyle yürütülür.

Bu sayfa, Teknokent bölgesinde yer alan girişimci ve şirketlere sağlanan vergi ve SGK istisnalarına odaklanır. Özellikle Ar-Ge, tasarım ve yazılım faaliyeti yürüten KOBİ’ler, yeni kurulan teknoloji girişimleri (startup) ve büyük ölçekli teknoloji şirketleri bu istisnalardan yararlanabilir.

Sağlanan istisna ve destekler

4691 sayılı Kanun (özellikle Geçici Madde 2 ve ek maddeleri) kapsamında sağlanan başlıca avantajlar şunlardır. Aşağıdaki unsurların büyük bölümü 31/12/2028 tarihine kadar uygulanmaktadır; bu sürenin uzatılması mümkün olduğundan güncel mevzuatı resmî kaynaktan teyit ediniz.

• Kazanç istisnası (gelir ve kurumlar vergisi): Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır. İstisna, bölge dışında yürütülen faaliyetlerden elde edilen kazançları kapsamaz.
• Ar-Ge personeli gelir vergisi stopaj teşviki: Bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri, belirli sınırlar dahilinde gelir vergisinden müstesnadır (ücret üzerinden hesaplanan vergi, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir). İstisnadan yararlanacak destek personeli oranı ile bölge dışında geçirilen süreler için sınırlar mevzuatta belirlenmiştir (aşağıdaki “Yükümlülükler” bölümüne bakınız).
• SGK işveren payı desteği: Gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanan personelin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, ilgili bütçeden karşılanır. Bu destek de personelin bölgedeki Ar-Ge/tasarım/destek görevleriyle ilişkilidir.
• Yazılım teslimlerinde KDV istisnası: Bölgede faaliyette bulunan girişimcilerin, kazançları gelir veya kurumlar vergisinden istisna olduğu süre içinde münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır.
• Gümrük ve damga vergisi istisnası: Bölgede yürütülen yazılım, Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri ile ilgili olarak ithal edilen eşya gümrük vergisi ve her türlü fondan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar ve yapılan işlemler damga vergisi ve harçtan istisna tutulabilir.

İstisnaların kapsamı, oranları ve süreleri zaman içinde değişebilir. Yararlanmadan önce 4691 sayılı Kanun’un güncel metnini ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın açıklamalarını mutlaka teyit ediniz.

Kimler yararlanabilir?

İstisna ve desteklerden, bir Teknoloji Geliştirme Bölgesinde fiilen yer alan ve faaliyet gösteren girişimci ve şirketler yararlanabilir:

• Bölgede ofis/birim açarak yazılım, tasarım veya Ar-Ge faaliyeti yürüten KOBİ’ler ve sermaye şirketleri,
• Yeni kurulan teknoloji girişimleri (startup) ve akademik kökenli girişimciler,
• Bölgedeki kuluçka merkezlerinde (ön kuluçka/kuluçka) faaliyet gösteren erken aşama girişimler,
• Ar-Ge ve yenilik projesi onaylanan büyük ölçekli teknoloji şirketleri.

İstisnalar, bölgede ve onaylı proje kapsamında yürütülen faaliyetlerle sınırlıdır; bölge dışında yürütülen genel ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar istisna kapsamında değildir.

Nasıl girilir? (Başvuru süreci)

Teknokent istisnalarından yararlanmak için, faaliyet göstermek istediğiniz bölgenin yönetici şirketine başvurmanız gerekir:

1. Bölge ve yönetici şirketi belirleyin. Türkiye genelinde çok sayıda Teknoloji Geliştirme Bölgesi bulunur; her biri bir yönetici şirket tarafından işletilir. Faaliyet alanınıza, üniversite/ekosistem yakınlığına ve doluluk durumuna göre bölge seçin.
2. Yönetici şirkete başvuru yapın. Şirket bilgileriniz, faaliyet konunuz ve yürütmeyi planladığınız Ar-Ge / tasarım / yazılım projesi ile birlikte başvuru dosyanızı sunun.
3. Proje değerlendirme ve onay. Başvurunuz, yönetici şirketin oluşturduğu değerlendirme komisyonu/hakem süreci ile incelenir; projenin Ar-Ge/yazılım/tasarım niteliği uygun bulunursa kabul edilir.
4. Sözleşme ve yerleşim. Onay sonrası kira/yerleşim sözleşmesi imzalanır, bölgede ofisiniz tahsis edilir ve faaliyetinize başlarsınız.
5. İstisnaların uygulanması. Faaliyete başladıktan sonra istisnalar; muhtasar beyanname, KDV beyannamesi ve kurumlar/gelir vergisi beyannamesi üzerinden ilgili mevzuata uygun şekilde uygulanır. Muhasebe ve beyan süreçlerini bölge mevzuatına göre yürütmeniz gerekir.

Yükümlülükler

İstisnalardan yararlanmak, bazı koşullara uymayı ve belirli yükümlülükleri yerine getirmeyi gerektirir. Aşağıdaki sınır ve oranlar mevzuatta yer almakla birlikte zaman içinde güncellenebildiğinden, başvuru ve uygulama öncesi kanunun yürürlükteki metnini doğrulayın:

• Bölge dışında geçirilen süreler kuralı: Gelir vergisi stopaj teşviki, kural olarak personelin bölgede yürüttüğü çalışmaya bağlıdır. Mevzuat, personelin bölge dışında geçirebileceği süreler için belirli bir oran/sınır öngörür; bu sınırı aşan bölge dışı çalışmalara isabet eden ücretler istisnaya konu edilemeyebilir. Yüksek lisans/doktora öğrenimi gibi durumlar için ayrı süre tanımları bulunabilir. Güncel oran ve süreleri teyit edin.
• Destek personeli oranı: Gelir vergisi istisnasından yararlanabilecek destek personeli sayısının, Ar-Ge ve tasarım personeli sayısına oranı için bir üst sınır vardır. Toplam personel sayısı düşük olan işletmeler için bu oran farklı uygulanabilir. Geçerli oranı mevzuattan doğrulayın.
• Girişim sermayesi / temettü (kazanç aktarımı) yükümlülüğü: İstisna kapsamındaki yıllık kazancın belirli bir eşiği aşması halinde, aşan kısmın bir oranının girişim sermayesi fonlarına, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya kuluçka merkezlerindeki girişimcilere aktarılması/yatırılması gibi yükümlülükler söz konusu olabilir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, istisnanın bir kısmının uygulanamamasına yol açabilir. Eşik, oran ve usulleri güncel mevzuattan teyit edin.
• Gayrimaddi hak (patent/faydalı model) şartı: İstisna kapsamına alınan kazancın gayrimaddi haklardan (örneğin yazılım/buluş kaynaklı lisans, satış, devir gelirleri) elde edilmesi durumunda; ilgili hakkın yetkili makama tescil/kayıt veya bildirim yoluyla belgelenmesi aranabilir. Bu şartın sağlanmaması istisnadan yararlanmayı etkileyebilir.
• Beyan ve kayıt düzeni: İstisna kapsamındaki kazanç, ücret ve teslimlerin ayrı kayıt ve belgelendirilmesi, ilgili beyannamelerde doğru gösterilmesi gerekir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• İstisna yalnızca bölge içi faaliyetlere bağlıdır. Bölge dışında yürütülen veya proje kapsamı dışındaki faaliyetlerden elde edilen kazançlar genel hükümlere tabidir.
• Süre sınırı var. Kazanç istisnası ve bağlı bazı teşvikler 31/12/2028 tarihine kadar öngörülmüştür; bu tarih yasa değişikliği ile uzatılabilir. Mevcut durumu kontrol edin.
• Oranlar ve eşikler değişebilir. Destek personeli oranı, bölge dışı çalışma sınırı, kazanç aktarım eşiği gibi parametreler Cumhurbaşkanı kararı veya kanun değişikliği ile değişebilir. Bu sayfadaki ifadeler genel bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.
• Vergi mevzuatı hassastır. İstisnaların doğru uygulanması için bir mali müşavir/danışman ile çalışmanız ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın güncel düzenlemelerine başvurmanız önerilir.

Sık sorulan sorular

Teknokent istisnalarından yararlanmak için şirketimi bölgeye taşımam şart mı? Faaliyetin istisna kapsamına girmesi için, ilgili Ar-Ge/tasarım/yazılım faaliyetinin bölgede yürütülmesi esastır. Bunun için yönetici şirketle sözleşme yapıp bölgede bir birim/ofis tahsis edilmesi gerekir. Bölge dışı faaliyetler istisna kapsamına girmez.

Kazanç istisnası tüm gelirimi mi kapsıyor? Hayır. İstisna, münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlarla sınırlıdır. Bölge dışı veya proje kapsamı dışındaki kazançlar istisna kapsamında değildir.

Yazılım satışlarımda KDV uygulanmayacak mı? Kazancınızın gelir/kurumlar vergisinden istisna olduğu süre boyunca, münhasıran bölgede üretilen ve kanunda sayılan türdeki (sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil, askeri komuta kontrol vb.) yazılım teslim ve hizmetleri KDV’den istisnadır. Kapsam dışı teslimleriniz genel KDV hükümlerine tabidir.

Bu istisnalar ne zamana kadar geçerli? Kazanç istisnası ve bağlı bazı teşvikler için mevzuatta 31/12/2028 tarihi yer almaktadır. Bu süre yasa ile uzatılabildiğinden, başvuru öncesi güncel durumu resmî kaynaktan kontrol etmeniz gerekir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve bağlayıcı değildir. Oranlar, eşikler, süreler ve uygulama şartları değişebilir; başvuru ve uygulama öncesinde 4691 sayılı Kanun’un yürürlükteki metnini, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel düzenlemelerini ve faaliyet göstereceğiniz bölgenin yönetici şirketini teyit ediniz; mali müşavirinize danışınız.

Resmi başvuru sayfası → Kaynak / detay

ℹ️ Başvuru koşulları ve takvim kurum tarafından güncellenebilir. Başvuru öncesi resmi kaynağı teyit edin. Hata bildirimi için iletişim.